Przymiotniki angielskie (adjectives) opisują rzeczowniki i odpowiadają między innymi na pytania „jaki?”, „jaka?” oraz „jakie?”. W języku angielskim mają niezmienną formę – nie odmieniają się przez rodzaj ani liczbę, dlatego powiemy zarówno a big house, jak i big houses.
Gdzie postawić przymiotnik w zdaniu?
Najczęściej przymiotnik znajduje się przed rzeczownikiem, który określa. Jego forma nie zmienia się zależnie od rzeczownika:
- a beautiful house – piękny dom
- an expensive laptop – drogi laptop
- two small children – dwoje małych dzieci
- long black hair – długie czarne włosy
Przymiotnik może też wystąpić po czasowniku łączącym, na przykład to be, look, seem lub feel. Wtedy opisuje podmiot zdania:
- The house is beautiful. – Ten dom jest piękny.
- She looks tired. – Ona wygląda na zmęczoną.
- They seem happy. – Oni wydają się szczęśliwi.
- I feel nervous. – Czuję się zdenerwowany lub zdenerwowana.
Warto znać także podstawowe przymiotniki używane w codziennych rozmowach:
- good – dobry
- bad – zły
- big – duży
- small – mały
- hot – gorący
- cold – zimny
- easy – łatwy
- difficult – trudny
- happy – szczęśliwy
- hungry – głodny
- new – nowy
- old – stary
OSASCOMP – kolejność przymiotników
Gdy przed jednym rzeczownikiem pojawia się kilka przymiotników, zwykle występują one w określonej kolejności. Pomaga ją zapamiętać reguła OSASCOMP. W codziennym języku rzadko używa się więcej niż dwóch lub trzech takich określeń, ale zasada jest przydatna przy budowaniu dłuższych opisów.
| Skrót | Kategoria | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|---|
| O | Opinion | opinia lub ocena | beautiful |
| S | Size | rozmiar | big |
| A | Age | wiek | old |
| S | Shape | kształt | round |
| C | Colour | kolor | brown |
| O | Origin | pochodzenie | Turkish |
| M | Material | materiał | leather |
| P | Purpose | przeznaczenie | sports |
Przykład zgodny z tą kolejnością to a beautiful big old round brown Turkish leather sports bag – piękna, duża, stara, okrągła, brązowa, turecka, skórzana torba sportowa. Tak rozbudowane zdanie jest poprawne, ale w naturalnej rozmowie częściej wystarczy na przykład a beautiful old leather bag.
Jak tworzyć przymiotniki?
Wiele przymiotników powstaje przez dodanie końcówki do rzeczownika, czasownika lub innego wyrazu. Końcówka często podpowiada znaczenie, ale nie zawsze pozwala bezbłędnie przewidzieć formę, dlatego nowe słowa najlepiej zapamiętywać razem z przykładem.
| Końcówka | Przykłady | Znaczenie |
|---|---|---|
| -able | usable, memorable | możliwy do użycia, pamiętny |
| -ful | careful, powerful | uważny, silny |
| -less | careless, harmless | nieostrożny, nieszkodliwy |
| -ous | dangerous, humorous | niebezpieczny, żartobliwy |
| -ive | creative, impressive | twórczy, imponujący |
| -y | happy, funny | szczęśliwy, zabawny |
| -ing | interesting, exciting | interesujący, ekscytujący |
| -ed | bored, surprised | znudzony, zaskoczony |
Stopniowanie przymiotników
Stopniowanie pozwala porównywać osoby, przedmioty i zjawiska. Wyróżniamy stopień równy, wyższy, czyli comparative, oraz najwyższy, czyli superlative. W stopniu wyższym często używamy than, a przed stopniem najwyższym zwykle stawiamy the.
| Stopień równy | Stopień wyższy | Stopień najwyższy | Typ |
|---|---|---|---|
| tall | taller | the tallest | krótki |
| big | bigger | the biggest | podwojenie spółgłoski |
| nice | nicer | the nicest | końcowe -e |
| happy | happier | the happiest | y zmienia się w i |
| beautiful | more beautiful | the most beautiful | długi |
| interesting | more interesting | the most interesting | zwykle opisowy |
| good | better | the best | nieregularny |
| bad | worse | the worst | nieregularny |
| far | farther/further | the farthest/furthest | nieregularny |
| little | less | the least | nieregularny |
Krótkie, najczęściej jednosylabowe przymiotniki tworzą stopień wyższy przez -er, a najwyższy przez -est:
- John is taller than Mike. – John jest wyższy niż Mike.
- This box is bigger than that one. – To pudełko jest większe od tamtego.
- She is the fastest runner in the team. – Ona jest najszybszą biegaczką w drużynie.
- Today is hotter than yesterday. – Dziś jest goręcej niż wczoraj.
W dłuższych przymiotnikach stosujemy zwykle more i most:
- This book is more interesting than the previous one. – Ta książka jest ciekawsza od poprzedniej.
- It was the most expensive hotel in the city. – To był najdroższy hotel w mieście.
- Her explanation was more helpful. – Jej wyjaśnienie było bardziej pomocne.
- That was the most difficult exam. – To był najtrudniejszy egzamin.
Niektóre formy są nieregularne i trzeba je zapamiętać. Dotyczy to między innymi good – better – the best, bad – worse – the worst, many/much – more – the most oraz little – less – the least. Słowo far może przyjmować formy farther i farthest, zwłaszcza przy odległości fizycznej, oraz further i furthest, często w znaczeniu „dalszy” lub „dodatkowy”.
Przymiotniki z końcówkami -ing i -ed
To jedno z częstszych źródeł błędów. Przymiotnik zakończony na -ed opisuje osobę lub zwierzę, które odczuwa daną emocję. Forma -ing określa osobę, rzecz albo sytuację wywołującą to uczucie.
-ed – odczuwany stan
I am bored with this lecture. – Jestem znudzony lub znudzona tym wykładem. Osoba odczuwa znudzenie.
-ing – przyczyna emocji
The lecture is boring. – Wykład jest nudny. To wykład wywołuje znudzenie.
Podobnie działają inne pary:
- I am interested in history. – Interesuję się historią.
- History is interesting. – Historia jest interesująca.
- She was surprised by the gift. – Była zaskoczona prezentem.
- The gift was surprising. – Prezent był zaskakujący.
- They felt confused. – Czuli się zdezorientowani.
- The instructions were confusing. – Instrukcje były mylące.
Kolokacje i przymiotniki z przyimkami
Kolokacje to naturalne połączenia słów, które warto zapamiętywać jako całość. Dosłowne tłumaczenie nie zawsze prowadzi do poprawnego zestawienia, dlatego lepiej uczyć się ich w zdaniach:
- heavy rain – ulewny lub silny deszcz
- strong coffee – mocna kawa
- quick decision – szybka decyzja
- fierce competition – ostra konkurencja
- rich meal – pożywny lub ciężki posiłek
- key issue – główna kwestia
Niektóre przymiotniki łączą się z konkretnymi przyimkami. Zmiana przyimka może sprawić, że wyrażenie będzie nienaturalne albo zmieni znaczenie:
- good at – dobry w czymś, na przykład She is good at maths. – Ona jest dobra z matematyki.
- interested in – zainteresowany czymś, na przykład He is interested in history. – On interesuje się historią.
- different from – różny od, na przykład This book is different from the others. – Ta książka różni się od pozostałych.
- tired of – zmęczony czymś, na przykład I am tired of waiting. – Mam dość czekania.
- keen on – chętny lub bardzo zainteresowany, na przykład They are keen on playing football. – Chętnie grają w piłkę nożną.
Przymiotniki słabe i mocne
Przymiotniki słabe opisują cechę w zwykły, umiarkowany sposób, a mocne wyrażają jej większe natężenie. Dobór zależy od kontekstu:
- happy – szczęśliwy, a ecstatic – zachwycony
- tasty – smaczny, a scrumptious – przepyszny
- tired – zmęczony, a exhausted – wyczerpany
- angry – zły, a furious – wściekły
Najważniejsze zasady są proste: przymiotnik w angielskim pozostaje niezmienny, zwykle stoi przed rzeczownikiem albo po czasowniku łączącym, a kilka przymiotników porządkuje reguła OSASCOMP. Stopniowanie, kolokacje i pary -ing/-ed wymagają regularnego kontaktu z przykładami – praktyka pomaga utrwalić je znacznie lepiej niż sama nauka reguł.