Zdania definiujące wskazują, o której osobie, rzeczy lub miejscu mówimy, dlatego nie oddzielamy ich przecinkami. Zdania niedefiniujące tylko dodają informację, więc zawsze zapisujemy je między przecinkami. W tych drugich nie używamy zaimka „that”.
Defining i non-defining – najważniejsze różnice
Zdanie względne opisuje rzeczownik i łączy go z dodatkową częścią wypowiedzi. W zdaniu definiującym informacja jest potrzebna do wskazania konkretnej osoby lub rzeczy. W zdaniu niedefiniującym można ją usunąć, a podstawowy sens pozostaje jasny.
| Cecha | Defining relative clause | Non-defining relative clause |
|---|---|---|
| Przecinki | Nie używamy przecinków | Przecinki są obowiązkowe |
| Użycie „that” | Dozwolone, na przykład the book that I bought | Zakazane |
| Pomijanie zaimka | Możliwe, gdy zaimek jest dopełnieniem | Niemożliwe |
The student who won the competition is my sister. Zdanie who won the competition wskazuje, o którego ucznia chodzi, więc nie stawiamy przecinków.
My sister, who won the competition, is studying medicine. Mamy już informację, kim jest siostra. Wynik konkursu stanowi tylko dopowiedzenie, dlatego wydzielamy je przecinkami.
W zdaniach niedefiniujących nie stosujemy that. Poprawne jest My car, which I bought last year, is very reliable, ale nie My car, that I bought last year, is very reliable.
Jak rozpoznać typ zdania?
Najpierw sprawdź, czy opisywana informacja jest potrzebna do identyfikacji rzeczownika. Pomaga prosty test:
- Jeśli po usunięciu zdania względnego nie wiadomo, o kim lub o czym mówimy, użyj konstrukcji definiującej bez przecinków.
- Jeśli po usunięciu tej części nadal wiadomo, o kim lub o czym mówimy, użyj konstrukcji niedefiniującej z przecinkami.
- Jeśli zdanie jest niedefiniujące, wybierz who, which, whose albo where, ale nigdy that.
- Jeśli zdanie jest definiujące, that może zastąpić who w odniesieniu do osób lub which w odniesieniu do rzeczy.
Dobór zaimka zależy od znaczenia:
- who odnosi się do osób, na przykład The woman who called me is my teacher.
- which odnosi się do rzeczy i zwierząt, na przykład The film which we watched was interesting.
- where odnosi się do miejsc, na przykład This is the café where we met.
- whose wskazuje przynależność, na przykład The boy whose bike was stolen is my neighbour.
Zaimek można pominąć tylko w zdaniu definiującym, gdy pełni funkcję dopełnienia. Porównaj: The book which I bought was expensive i The book I bought was expensive. W obu zdaniach which można usunąć, ponieważ podmiotem jest I. Nie można natomiast usunąć zaimka w zdaniu The book which won the prize was expensive, ponieważ which jest podmiotem.
Ćwiczenia – zaimki względne
Uzupełnij zdania zaimkiem who, which, where albo whose. W niektórych zdaniach możliwe jest także that, ale tutaj wybierz zaimek wskazany w poleceniu.
- The doctor ____ treated me was very kind.
- This is the house ____ my grandparents lived.
- I know a girl ____ brother plays in a band.
- The laptop ____ I bought yesterday is already broken.
- The man ____ works in the bakery is my uncle.
W kolejnych zdaniach wstaw przecinki tam, gdzie są potrzebne, i określ, czy konstrukcja jest definiująca, czy niedefiniująca:
- My brother who lives in London is visiting us.
- The keys which are on the table belong to Anna.
- Paris which is the capital of France attracts many tourists.
- The woman whose dog went missing called the police.
- Our teacher who studied in Canada speaks fluent English.
Klucz odpowiedzi
Odpowiedzi do pierwszej części:
- who
- where
- whose
- which
- who
Odpowiedzi do drugiej części wraz z typem zdania:
- My brother, who lives in London, is visiting us. – niedefiniujące, jeśli mówię o jednym konkretnym bracie.
- The keys which are on the table belong to Anna. – definiujące, ponieważ informacja wskazuje, o które klucze chodzi.
- Paris, which is the capital of France, attracts many tourists. – niedefiniujące.
- The woman whose dog went missing called the police. – definiujące, bez przecinków.
- Our teacher, who studied in Canada, speaks fluent English. – niedefiniujące, jeśli chodzi o jednego konkretnego nauczyciela.
Jakich błędów nie popełniać?
- Nie wstawiaj przecinków w środku zdania definiującego, gdy informacja identyfikuje rzeczownik.
- Nie używaj that po przecinku. W zdaniu niedefiniującym wybierz who, which lub inny właściwy zaimek.
- Nie pomijaj zaimka w zdaniu niedefiniującym.
- W zdaniu definiującym pomiń zaimek tylko wtedy, gdy jest dopełnieniem, a nie podmiotem.
Najpierw ustal, czy informacja jest niezbędna do identyfikacji rzeczownika. Ta decyzja podpowiada zarówno typ zdania, jak i interpunkcję. Zapamiętaj też krótką zasadę: defining – bez przecinków, non-defining – z przecinkami i bez „that”.
