Trzeci tryb warunkowy w języku angielskim służy do „gdybania o przeszłości” – opisuje warunek, który nie został spełniony, oraz jego hipotetyczny skutek. Ponieważ przeszłości nie da się już zmienić, mówimy o sytuacjach nierealnych, żalu albo niewykorzystanych możliwościach.
Jak zbudować trzeci tryb warunkowy?
Podstawowy wzór wygląda tak:
If + Past Perfect, would have + III forma czasownika
Część rozpoczynająca się od if opisuje niespełniony warunek. Stosujemy w niej czas Past Perfect, czyli had + III forma czasownika. Druga część przedstawia hipotetyczny rezultat i ma konstrukcję would have + Past Participle.
| Część zdania | Konstrukcja | Przykład |
|---|---|---|
| Warunek – if clause | if + had + III forma | If I had studied harder |
| Rezultat – result clause | would have + III forma | I would have passed the exam |
| Całe zdanie | if + Past Perfect, would have + III forma | If I had studied harder, I would have passed the exam. |
W obu częściach pojawia się III forma czasownika, ale pełni ona inną funkcję. W warunku tworzy czas Past Perfect, na przykład had gone albo had seen. W rezultacie występuje po would have, na przykład would have gone albo would have seen.
W przypadku czasowników regularnych III forma zwykle kończy się na -ed, na przykład worked, studied, finished. Czasowniki nieregularne trzeba zapamiętać, ponieważ ich formy mogą wyglądać zupełnie inaczej: go – went – gone, take – took – taken, write – wrote – written.
Jak utworzyć zdanie krok po kroku?
Najłatwiej budować zdania, rozdzielając warunek od jego skutku:
- Ustal warunek – zastanów się, co musiałoby wydarzyć się w przeszłości, aby sytuacja potoczyła się inaczej.
- Użyj Past Perfect po if – zastosuj had + III formę czasownika, na przykład if she had left.
- Dodaj hipotetyczny rezultat – użyj konstrukcji would have + III forma, na przykład she would have arrived.
- Sprawdź przecinek – postaw go wtedy, gdy część z if znajduje się na początku zdania.
Obie części można zamienić miejscami. Znaczenie pozostaje takie samo, ale zmienia się interpunkcja:
If you had called me, I would have helped you.
Gdybyś do mnie zadzwonił, pomógłbym ci.
I would have helped you if you had called me.
Pomógłbym ci, gdybyś do mnie zadzwonił.
Przecinek występuje tylko w pierwszym zdaniu, ponieważ część warunkowa stoi przed rezultatem.
Kiedy używamy Third Conditional?
Trzeci tryb warunkowy odnosi się do przeszłości, a więc do zdarzeń, które już się zakończyły. Warunek nie został spełniony, dlatego opisany rezultat również nie nastąpił. Konstrukcja może wyrażać żal, krytykę, refleksję albo zwykłą spekulację na temat innego przebiegu wydarzeń.
Najczęściej spotkasz ją w takich sytuacjach:
- Żal dotyczący przeszłości – If I had known about the consequences, I would not have done that. Gdybym znał konsekwencje, nie zrobiłbym tego.
- Niewykorzystana możliwość – If we had left earlier, we would have caught the train. Gdybyśmy wyszli wcześniej, zdążylibyśmy na pociąg.
- Hipotetyczny skutek – If she had gone to university, she would have become a teacher. Gdyby poszła na studia, zostałaby nauczycielką.
- Ocena innego przebiegu wydarzeń – If you had told me the truth, I would have trusted you. Gdybyś powiedział mi prawdę, zaufałbym ci.
Third Conditional nie służy wyłącznie do wyrażania żalu. Możesz użyć go także wtedy, gdy rozważasz hipotetyczny wariant wydarzeń, bez emocjonalnego komentarza.
W zdaniach przeczących not pojawia się zwykle przy had albo would:
- If she hadn’t missed the bus, she would have arrived on time. Gdyby nie spóźniła się na autobus, przyjechałaby na czas.
- If I had listened to your advice, I wouldn’t have made that mistake. Gdybym posłuchał twojej rady, nie popełniłbym tego błędu.
- Would you have accepted the offer if they had paid more? Czy przyjąłbyś ofertę, gdyby zapłacili więcej?
- What would you have done if you had lost your passport? Co byś zrobił, gdybyś zgubił paszport?
Na co uważać?
Najczęstszy błąd polega na wstawieniu would do części rozpoczynającej się od if. W podstawowej konstrukcji nie mówimy If I would have known, lecz If I had known. Forma would have należy do części opisującej rezultat.
Trzeba też pamiętać o pełnej konstrukcji rezultatu. Samo would nie wystarczy. Poprawne zdanie brzmi: I would have helped you, a nie I would helped you. Po would have zawsze znajduje się III forma czasownika.
W mowie i nieformalnym piśmie często stosuje się skróty:
- had not → hadn’t
- would not have → wouldn’t have
- would have → would’ve
- could have → could’ve
Pełne formy są bezpieczniejsze w pracach formalnych i na sprawdzianach, chyba że polecenie wyraźnie wymaga skrótów. Nie należy też mylić Third Conditional z Mixed Conditional. Trzeci tryb warunkowy dotyczy warunku i rezultatu w przeszłości. Konstrukcja mieszana łączy różne ramy czasowe, na przykład przeszły warunek z obecnym skutkiem.
Krótki sposób na zapamiętanie
Gdy opisujesz sytuację, która już się wydarzyła i której nie można zmienić, sprawdź dwa elementy: po if użyj had + III forma, a w części z rezultatem zastosuj would have + III forma. Ten schemat wystarczy, aby poprawnie utworzyć większość zdań w trzecim trybie warunkowym.
