Gerund to forma czasownika z końcówką -ing, która w zdaniu pełni funkcję rzeczownika. Oznacza więc czynność lub jej nazwę, na przykład swimming – pływanie albo reading – czytanie. Używa się go przede wszystkim jako podmiotu, po wybranych czasownikach oraz po przyimkach.
Czym jest gerund w języku angielskim?
Gerund, nazywany po polsku rzeczownikiem odczasownikowym, powstaje przez dodanie końcówki -ing do czasownika. W zdaniu zachowuje się jednak jak rzeczownik, a nie jak zwykły czasownik. Porównaj:
Swimming is healthy. – Pływanie jest zdrowe.
Forma swimming nazywa czynność i pełni funkcję podmiotu. Gerund może zachować także dopełnienie lub określenie typowe dla czasownika, na przykład w zdaniu Reading English books improves your vocabulary – Czytanie angielskich książek poprawia słownictwo.
Nie każda forma zakończona na -ing jest jednak gerundium. Taki sam zapis może oznaczać także Present Participle, czyli imiesłów używany do opisywania osoby, przedmiotu albo trwającej czynności. Różnicę pokazuje sekcja poniżej.
Kiedy używamy gerundium?
Gerund jako podmiot
Gerund może stać na początku zdania i pełnić funkcję podmiotu. W polskim tłumaczeniu najczęściej odpowiada rzeczownikowi odczasownikowemu:
- Running is good for your health. – Bieganie jest dobre dla zdrowia.
- Watching TV can be relaxing. – Oglądanie telewizji może być relaksujące.
- Asking questions helps you learn. – Zadawanie pytań pomaga w nauce.
- Not having a car is not a problem. – Brak samochodu nie jest problemem.
Gerund po wybranych czasownikach
Niektóre czasowniki wymagają po sobie formy z -ing. W takich konstrukcjach nie można dowolnie zastąpić gerundium bezokolicznikiem. Dotyczy to między innymi czasowników związanych z lubieniem, unikaniem, kończeniem lub sugerowaniem czynności.
I enjoy reading. – Lubię czytać.
She suggested taking a taxi. – Zaproponowała, żeby pojechać taksówką.
Gerund po przyimkach
Po przyimku czasownik przyjmuje formę -ing. Dotyczy to zarówno prostych przyimków, takich jak in, for i without, jak i całych wyrażeń przyimkowych:
- I am interested in learning English. – Interesuję się nauką angielskiego.
- She left without saying goodbye. – Wyszła bez pożegnania.
- This tool is used for opening cans. – Tego narzędzia używa się do otwierania puszek.
- He was punished for stealing. – Został ukarany za kradzież.
Ta zasada wyjaśnia konstrukcje what about i how about, po których także występuje gerund: How about going out tonight? – Co powiesz na wyjście dziś wieczorem?
Szczególnej uwagi wymaga słowo to. W konstrukcji want to learn jest ono częścią bezokolicznika, ale w wyrażeniu look forward to pełni funkcję przyimka, dlatego po nim stosujemy gerund: I look forward to meeting you. – Nie mogę się doczekać spotkania z tobą.
Możesz zastosować prosty test. Spróbuj zastąpić słowo po to zaimkiem it. Jeśli zdanie nadal ma sens, to jest przyimkiem:
I look forward to it.
I am used to it.
Czasowniki, po których występuje gerund
Poniższe czasowniki i wyrażenia tworzą częste wzory czasownikowe, czyli verb patterns. Najlepiej zapamiętywać je razem z przykładową konstrukcją:
| Czasownik | Przykład użycia |
|---|---|
| enjoy – lubić | We enjoy watching films. |
| avoid – unikać | He avoids driving at night. |
| finish – kończyć | Have you finished doing your homework? |
| suggest – sugerować, proponować | She suggested going by train. |
| consider – rozważać | They are considering moving abroad. |
| mind – mieć coś przeciwko | Do you mind opening the window? |
| give up – zrezygnować, rzucić | He gave up smoking. |
Gerund występuje także po wyrażeniach can’t stand, can’t help, it’s no use i be worth: This book is worth reading – Tę książkę warto przeczytać.
Gerund czy infinitive – kiedy zmienia się znaczenie?
Infinitive to bezokolicznik, zwykle w formie to + czasownik, na przykład to read lub to leave. Po niektórych czasownikach można użyć zarówno gerundium, jak i infinitive, ale wybór wpływa na sens wypowiedzi.
| Czasownik | + Gerund | + Infinitive |
|---|---|---|
| stop | stop smoking – przestać palić | stop to smoke – zatrzymać się, żeby zapalić |
| forget | forget doing – zapomnieć, że coś się zrobiło | forget to do – zapomnieć coś zrobić |
| remember | remember doing – pamiętać, że coś się zrobiło | remember to do – pamiętać, żeby coś zrobić |
| try | try doing – wypróbować metodę | try to do – próbować coś zrobić |
Różnicę dobrze widać w przykładach:
I stopped smoking. – Przestałem palić.
I stopped to smoke. – Zatrzymałem się, żeby zapalić.
Remember to lock the door. – Pamiętaj, żeby zamknąć drzwi.
I remember locking the door. – Pamiętam, że zamknąłem drzwi.
Try restarting the computer. – Spróbuj ponownie uruchomić komputer jako możliwe rozwiązanie.
Try to restart the computer. – Spróbuj uruchomić komputer ponownie.
Jak odróżnić gerund od Present Participle?
Gerund i Present Participle wyglądają tak samo, ponieważ obie formy kończą się na -ing. Różni je funkcja w zdaniu. Zastosuj następujące kroki:
- Sprawdź, czy forma na -ing nazywa czynność i może zostać potraktowana jak rzeczownik. Jeśli tak, jest gerundium.
- Sprawdź, czy forma opisuje osobę, rzecz albo czynność i odpowiada na pytanie „jaki?” lub „co robiący?”. Wtedy jest Present Participle.
- Porównaj znaczenie całego wyrażenia, a nie samą końcówkę. A walking stick oznacza laskę do chodzenia, natomiast a walking man to idący mężczyzna.
W zdaniu Walking is good for your health forma walking jest gerundium, ponieważ oznacza spacerowanie i pełni funkcję podmiotu. W zdaniu Walking around the city, I met some interesting people jest Present Participle, ponieważ opisuje czynność wykonywaną przez mówiącego.
Nie należy też mylić gerundium z formą Continuous. W zdaniu I am reading słowo reading jest częścią konstrukcji czasu ciągłego, a nie rzeczownikiem.
Jak utrwalać użycie gerundium?
Najłatwiej uczyć się gerundium w całych połączeniach, takich jak enjoy doing, avoid doing, interested in doing czy look forward to doing. Czytanie i słuchanie angielskich zdań pomaga zapamiętać, który czasownik lub przyimek wymaga formy -ing. Dzięki temu zasady stają się częścią gotowych konstrukcji, a nie listą oderwanych wyjątków.
