Present Simple to czas teraźniejszy prosty. Używamy go przede wszystkim do opisywania nawyków, rutyny, faktów, stałych sytuacji i prawd ogólnych. W zdaniach twierdzących przy he, she oraz it czasownik otrzymuje końcówkę -s lub -es, natomiast w pytaniach i przeczeniach stosujemy operatory do albo does.
Kiedy używamy Present Simple?
Present Simple opisuje czynności, które powtarzają się lub są uznawane za stałe. Przydaje się także wtedy, gdy mówimy o faktach, cechach i zjawiskach przyrody.
Najczęściej wykorzystujemy ten czas w następujących sytuacjach:
- Nawyki i rutyna – I get up at seven. – Wstaję o siódmej.
- Czynności powtarzalne – She visits her grandparents every Sunday. – Ona odwiedza dziadków w każdą niedzielę.
- Prawdy ogólne i zjawiska przyrody – Water freezes at zero degrees. – Woda zamarza w temperaturze zero stopni.
- Stałe sytuacje, uczucia i cechy – He lives in London. – On mieszka w Londynie.
- Instrukcje i wskazówki – You turn left at the bank. – Skręcasz w lewo przy banku.
Z Present Simple często łączą się przysłówki i wyrażenia częstotliwości:
- always – zawsze
- usually – zwykle
- often – często
- sometimes – czasami
- rarely lub seldom – rzadko
- never – nigdy
- every day, every week – codziennie, co tydzień
Przysłówek częstotliwości zwykle znajduje się przed głównym czasownikiem: I often read books. – Często czytam książki. Z czasownikiem to be występuje po jego formie: She is always tired. – Ona zawsze jest zmęczona.
Jak tworzyć zdania twierdzące?
Podstawowy schemat wygląda tak: podmiot + czasownik w formie podstawowej + reszta zdania.
Przykład: They work in a hospital. – Oni pracują w szpitalu. Dla osób I, you, we, they czasownik pozostaje w formie podstawowej. Wyjątek dotyczy 3. osoby liczby pojedynczej, czyli he, she, it.
| Osoba | Przykład z czasownikiem work | Uwaga |
|---|---|---|
| I | I work | Forma podstawowa |
| You, we, they | They work | Forma podstawowa |
| He, she, it | He works | Dodajemy końcówkę |
W 3. osobie liczby pojedynczej najczęściej dodajemy -s: read → reads, play → plays. Końcówka zmienia się w kilku sytuacjach:
- Końcówkę -es dodajemy po -s, -ss, -sh, -ch, -x oraz w niektórych czasownikach zakończonych na -o – watch → watches, go → goes.
- Po spółgłosce i -y zmieniamy y na i i dodajemy -es – study → studies, try → tries.
- Po samogłosce i -y dodajemy zwykłe -s – play → plays, enjoy → enjoys.
- Czasownik have ma nieregularną formę has – She has a car. – Ona ma samochód.
Przykład pełnego zdania: My brother studies English every day. – Mój brat codziennie uczy się angielskiego.
Jak tworzyć pytania i przeczenia?
W przypadku większości czasowników korzystamy z operatorów do i does. Operator wskazuje osobę, dlatego główny czasownik pozostaje w formie podstawowej.
- Wybierz operator. Użyj do dla I, you, we, they, a does dla he, she, it.
- Ułóż pytanie. Zastosuj schemat: operator + podmiot + czasownik w formie podstawowej. Does she work here? – Czy ona tutaj pracuje?
- Utwórz przeczenie. Dodaj not do operatora. Powstają formy do not i does not, często skracane do don’t i doesn’t.
- Sprawdź czasownik główny. Po does i doesn’t nie dodawaj końcówki -s. Poprawnie: He doesn’t like coffee. – On nie lubi kawy.
| Osoba | Pytanie | Przeczenie |
|---|---|---|
| I, you, we, they | Do they play tennis? | They don’t play tennis. |
| He, she, it | Does he play tennis? | He doesn’t play tennis. |
| Dowolna osoba | Where do you live? | She doesn’t live here. |
Zwróć uwagę na różnicę między zdaniem twierdzącym a pytaniem: She works in a bank. – Ona pracuje w banku, ale Does she work in a bank? – Czy ona pracuje w banku? Końcówka -s znika z czasownika, ponieważ informację o 3. osobie przejmuje operator does.
Krótkie odpowiedzi także zawierają operator: Do you like tea? – Lubisz herbatę? Yes, I do. – Tak. No, I don’t. – Nie.
Czasownik to be w Present Simple
To be jest wyjątkiem. Nie tworzymy z nim pytań za pomocą do ani does. Czasownik ma trzy formy: am, is, are. W pytaniach zamieniamy miejscami podmiot i czasownik, a w przeczeniach dodajemy not.
| Osoba | Forma pełna | Forma skrócona |
|---|---|---|
| I | I am | I’m |
| You | You are | You’re |
| He, she, it | He is, she is, it is | He’s, she’s, it’s |
| We, they | We are, they are | We’re, they’re |
Przykłady: They are usually at home. – Oni zwykle są w domu. Are you tired? – Czy jesteś zmęczony? She isn’t ready. – Ona nie jest gotowa.
Pigułka wiedzy: w zdaniach twierdzących przy he, she, it dodajemy -s, -es albo -ies. W pytaniach i przeczeniach używamy do/does, a po does czasownik wraca do formy podstawowej. Czasownik to be tworzy pytania i przeczenia samodzielnie, korzystając z form am, is, are.
