Liczba mnoga rzeczowników w języku angielskim – zasady tworzenia

Liczbę mnogą rzeczowników w języku angielskim najczęściej tworzy się przez dodanie końcówki -s. W zależności od zakończenia wyrazu stosuje się jednak także -es, -ies lub -ves, a część rzeczowników ma formy nieregularne albo występuje tylko w jednej liczbie.

Podstawowe zasady liczby mnogiej

W przypadku większości regularnych rzeczowników wystarczy dodać końcówkę -s. Nie zmienia się przy tym rdzeń wyrazu:

• one dog – six dogs (jeden pies – sześć psów)
• a sister – many sisters (siostra – wiele sióstr)
• one plant – several plants (jedna roślina – kilka roślin)
• a book – two books (książka – dwie książki)

Końcówka -es pojawia się wtedy, gdy rzeczownik kończy się na dźwięk, po którym samo -s byłoby trudne do wymówienia. Dotyczy to przede wszystkim zakończeń -s, -ss, -z, -sh, -ch i -x.

Rzeczowniki zakończone na -y, -o, -f i -fe

Końcówka -y

Jeśli przed -y stoi samogłoska, pozostawiamy y i dodajemy -s:

• boy – boys (chłopiec – chłopcy)
• toy – toys (zabawka – zabawki)
• day – days (dzień – dni)
• key – keys (klucz – klucze)

Jeśli przed -y znajduje się spółgłoska, y zmienia się w i, a następnie dodajemy -es, czyli otrzymujemy końcówkę -ies:

• city – cities (miasto – miasta)
• baby – babies (dziecko – dzieci)
• party – parties (przyjęcie – przyjęcia)
• lady – ladies (kobieta – kobiety)

Końcówka -o

Rzeczowniki zakończone na -o często przyjmują -es, ale nie jest to reguła bez wyjątków:

• potato – potatoes (ziemniak – ziemniaki)
• tomato – tomatoes (pomidor – pomidory)
• hero – heroes (bohater – bohaterowie)
• mosquito – mosquitoes (komar – komary)

W wielu zapożyczonych lub skróconych wyrazach dodajemy tylko -s:

• photo – photos (zdjęcie – zdjęcia)
• radio – radios (radio – radia)
• piano – pianos (pianino – pianina)
• video – videos (nagranie wideo – nagrania wideo)

Niektóre rzeczowniki dopuszczają obie formy, na przykład volcanoes i volcanos (wulkany) oraz tornados i tornadoes (tornada).

Końcówki -f i -fe

W części rzeczowników -f lub -fe zmienia się w -ve, po czym dodajemy -s. Powstaje końcówka -ves:

• wife – wives (żona – żony)
• wolf – wolves (wilk – wilki)
• knife – knives (nóż – noże)
• leaf – leaves (liść – liście)
• loaf – loaves (bochenek – bochenki)
• thief – thieves (złodziej – złodzieje)

Istnieją jednak rzeczowniki, w których f pozostaje bez zmian:

• roof – roofs (dach – dachy)
• chef – chefs (kucharz – kucharze)
• belief – beliefs (przekonanie – przekonania)
• chief – chiefs (szef – szefowie)

Najczęstsze rzeczowniki nieregularne

Rzeczowniki nieregularne nie tworzą liczby mnogiej według prostego schematu. W niektórych zmienia się samogłoska wewnątrz wyrazu, w innych pojawia się zupełnie inna forma. Tych słów trzeba uczyć się razem z ich liczbą mnogą.

Rzeczowniki pochodzenia łacińskiego i greckiego

Niektóre rzeczowniki zachowują tradycyjne formy liczby mnogiej pochodzące z łaciny lub greki. W języku codziennym coraz częściej spotyka się też formy regularne, dlatego wybór może zależeć od słownika, odmiany angielskiego i kontekstu.

• cactus – cacti lub cactuses (kaktus – kaktusy)
• analysis – analyses (analiza – analizy)
• axis – axes (oś – osie)
• vortex – vortices (wir – wiry)
• phenomenon – phenomena (zjawisko – zjawiska)
• criterion – criteria (kryterium – kryteria)
• bacterium – bacteria (bakteria – bakterie)

Nie każdy wyraz zakończony na -us przyjmuje końcówkę -i. Na przykład virus – viruses (wirus – wirusy) oraz octopus – octopuses (ośmiornica – ośmiornice) mają formy z -es.

Rzeczowniki o tej samej formie w liczbie pojedynczej i mnogiej

Niektóre rzeczowniki wyglądają tak samo w obu liczbach. O tym, czy chodzi o jedną rzecz, czy o większą ich liczbę, decyduje kontekst oraz czasownik.

• sheep – sheep (owca – owce)
• deer – deer (jeleń – jelenie)
• fish – fish (ryba – ryby)
• bison – bison (bizon – bizony)
• series – series (seria – serie)
• species – species (gatunek – gatunki)

Forma fishes jest możliwa, gdy mowa o różnych gatunkach ryb. Podobnie cheeses oznacza różne rodzaje sera, a nie po prostu ser jako niepoliczalny produkt.

Pluralia tantum i Singularia tantum

Pluralia tantum to rzeczowniki występujące wyłącznie w liczbie mnogiej. Często oznaczają przedmioty składające się z dwóch połączonych części. Łączymy je z czasownikiem w liczbie mnogiej, na przykład These scissors are new (Te nożyczki są nowe), a nie These scissors is new.

Singularia tantum to rzeczowniki używane wyłącznie w liczbie pojedynczej. Zwykle określają pojęcia abstrakcyjne, materiały albo zbiory. Łączymy je z czasownikiem w liczbie pojedynczej.

W przypadku przedmiotów występujących w parach można użyć konstrukcji a pair of, czyli „para”. Przykład: a pair of scissors is on the table (na stole leży para nożyczek). Czasownik odnosi się wtedy do słowa pair, które jest w liczbie pojedynczej.

Najlepiej uczyć się liczby mnogiej etapami. Najpierw opanuj końcówki -s, -es i -ies, później dodaj grupy -ves oraz formy nieregularne. Wyjątki zapamiętuje się łatwiej w całych zdaniach, ponieważ od razu widać także właściwy czasownik.