Najczęstsze czasowniki nieregularne w języku angielskim nie tworzą form przeszłych przez zwykłe dodanie końcówki -ed. Najlepiej uczyć się ich w trzech formach i grupować według powtarzających się wzorców, takich jak A-B-B czy A-B-C.
Czym są czasowniki nieregularne?
W języku angielskim pierwsza forma to Infinitive, czyli bezokolicznik podawany w słownikach. Druga forma służy głównie do budowania zdań twierdzących w czasie Past Simple. Trzecia forma, Past Participle, występuje między innymi po have i has w czasach Perfect oraz w stronie biernej.
- Infinitive – go, na przykład po did, will, can i to.
- Past Simple – went, używane w zdaniu twierdzącym o przeszłości.
- Past Participle – gone, używane po have, has, had oraz w stronie biernej.
Znajomość trzech form jest potrzebna, ponieważ najczęściej używane angielskie czasowniki, takie jak be, go, have czy do, należą właśnie do nieregularnych.
Najczęstsze czasowniki nieregularne – tabela TOP 30
Poniższa lista obejmuje formy szczególnie przydatne w codziennej komunikacji oraz w nauce szkolnej.
| Infinitive | Past Simple | Past Participle | Znaczenie |
|---|---|---|---|
| be | was, were | been | być |
| become | became | become | stawać się |
| begin | began | begun | zaczynać |
| break | broke | broken | łamać |
| bring | brought | brought | przynosić |
| buy | bought | bought | kupować |
| choose | chose | chosen | wybierać |
| come | came | come | przychodzić |
| cost | cost | cost | kosztować |
| cut | cut | cut | ciąć |
| do | did | done | robić |
| drink | drank | drunk | pić |
| drive | drove | driven | prowadzić |
| eat | ate | eaten | jeść |
| find | found | found | znajdować |
| get | got | got | dostawać |
| give | gave | given | dawać |
| go | went | gone | iść |
| have | had | had | mieć |
| hear | heard | heard | słyszeć |
| know | knew | known | wiedzieć |
| make | made | made | robić, tworzyć |
| read | read | read | czytać |
| say | said | said | mówić |
| see | saw | seen | widzieć |
| speak | spoke | spoken | mówić |
| take | took | taken | brać |
| tell | told | told | powiedzieć |
| think | thought | thought | myśleć |
| write | wrote | written | pisać |
Jak zapamiętać czasowniki nieregularne?
Wkuwanie długiej listy alfabetycznej nie jest jedyną metodą. Wiele czasowników tworzy powtarzalne układy, dlatego łatwiej uczyć się ich grupami. Najpierw zapamiętaj po kilka form, a następnie użyj ich w krótkich zdaniach.
Najbardziej użyteczne wzorce wyglądają tak:
| Wzorzec | Jak działa? | Przykłady |
|---|---|---|
| A-A-A | Wszystkie formy są takie same. | cut–cut–cut, put–put–put, cost–cost–cost, hit–hit–hit |
| A-B-B | Druga i trzecia forma są identyczne. | buy–bought–bought, find–found–found, teach–taught–taught, sell–sold–sold |
| A-B-A | Trzecia forma wraca do formy podstawowej. | come–came–come, become–became–become, run–ran–run |
| A-B-C | Każda forma jest inna. | begin–began–begun, drink–drank–drunk, sing–sang–sung, write–wrote–written |
Wzorzec A-B-B jest szczególnie przydatny, ponieważ druga i trzecia forma nie wymagają osobnego zapamiętywania. W grupie A-B-C często powtarzają się zmiany samogłosek, na przykład i–a–u w sing–sang–sung i drink–drank–drunk.
Podczas nauki przydadzą się następujące zasady:
- Ucz się 5–7 czasowników naraz, zamiast próbować zapamiętać całą tabelę.
- Powtarzaj formy na głos w rytmie, na przykład go–went–gone.
- Twórz własne zdania, takie jak I went to school yesterday.
- Używaj fiszek w obie strony, od formy podstawowej do dwóch pozostałych oraz od polskiego znaczenia do angielskiego czasownika.
Najczęstsze błędy
Podczas ćwiczeń zwróć uwagę na trzy konstrukcje, w których uczniowie najczęściej wybierają niewłaściwą formę:
- goed zamiast went – czasownik go ma nieregularną formę przeszłą.
- buyed zamiast bought – od buy nie tworzymy formy przez dodanie -ed.
- Did you went? zamiast Did you go? – po did wraca pierwsza forma.
- I have saw zamiast I have seen – po have i has stosujemy trzecią formę.
W zdaniu twierdzącym w Past Simple użyjesz drugiej formy, na przykład She wrote a letter. W pytaniu przeszłość wyraża już did, dlatego mówimy Did she write a letter?
FAQ – pytania o formy czasowników
Jak wymawiać read?
Pisownia wszystkich trzech form jest taka sama: read–read–read, ale wymowa się zmienia. Pierwszą formę wymawia się [riːd], natomiast drugą i trzecią [red], tak samo jak angielskie słowo oznaczające kolor czerwony. Podobne pułapki to said, wymawiane [sed], oraz heard, wymawiane [hɜːd].
Dlaczego trzeba znać trzecią formę?
Bez niej nie utworzysz czasów Perfect, na przykład I have written, ani wielu zdań w stronie biernej, takich jak The book was written in 1995. Dlatego warto od początku zapisywać i powtarzać wszystkie trzy formy.
Czy burnt i burned oznaczają to samo?
Tak. Burnt jest częstsze w odmianie brytyjskiej, a burned w amerykańskiej, choć obie formy są spotykane i poprawne. Podobne warianty mają między innymi learned i learnt oraz dreamed i dreamt. W jednym tekście najlepiej zachować wybraną konwencję.
Najpierw opanuj czasowniki z tabeli, a następnie utrwalaj je według wzorców. Rozróżnienie między drugą i trzecią formą sprawi, że łatwiej poprawnie budować zdania w Past Simple, Present Perfect i stronie biernej.
