Zaimki zwrotne w języku angielskim – ćwiczenia i zasady użycia

Zaimki zwrotne w języku angielskim wskazują, że podmiot wykonuje czynność na sobie. Stosujemy je wtedy, gdy wykonawca czynności i jej odbiorca są tą samą osobą lub rzeczą. Ich polskimi odpowiednikami są między innymi „się”, „siebie”, „sobie” i „sobą”.

Jakie są zaimki zwrotne?

Formy zaimków zależą od osoby i liczby. W liczbie pojedynczej najczęściej występuje końcówka -self, a w liczbie mnogiej -selves. Wyjątkiem jest forma itself, odnosząca się do rzeczy lub zwierzęcia.

Najłatwiej zapamiętać zmianę między yourself a yourselves. Pierwsza forma dotyczy jednej osoby, druga – kilku osób.

Kiedy używać zaimków zwrotnych?

Zaimek zwrotny pełni zwykle funkcję dopełnienia. Odpowiada na pytanie, na kogo lub na co działa czynność, przy czym wskazuje ten sam podmiot:

He cut himself. – On się skaleczył.

She blamed herself for the mistake. – Ona obwiniała siebie za ten błąd.

They introduced themselves. – Oni przedstawili się.

W zdaniu He looked at himself mężczyzna patrzył na siebie. Gdy powiemy He looked at him, patrzył na inną osobę. Zaimka zwrotnego nie wybiera się więc tylko dlatego, że polskie tłumaczenie zawiera słowo „się”. Trzeba sprawdzić, czy podmiot i dopełnienie oznaczają tę samą osobę.

Konstrukcja „by + zaimek zwrotny”

Połączenie by myself, by yourself lub innego zaimka zwrotnego oznacza „samodzielnie”, „bez pomocy” albo „samotnie”, zależnie od kontekstu:

I fixed the bike by myself. – Naprawiłem rower samodzielnie.

She lives by herself. – Ona mieszka sama.

We did it by ourselves. – Zrobiliśmy to sami.

Kiedy nie używać zaimków zwrotnych?

Nie każde polskie „się” wymaga w angielskim formy z końcówką -self. Zwykłego zaimka osobowego używamy między innymi w takich sytuacjach:

• Po przyimku with mówimy with me, with you lub with him, gdy chodzi o towarzystwo, a nie o działanie na sobie.
• Po przyimkach miejsca stosujemy zwykły zaimek, na przykład next to her i behind me.
• Gdy czynność dotyczy innej osoby, wybieramy zaimek osobowy, na przykład He helped her, a nie He helped herself.
• Nie dodajemy zaimka zwrotnego tylko dlatego, że polski czasownik ma formę zwrotną, na przykład She got dressed oznacza „Ona się ubrała”.

Porównaj:

I went to the cinema with me jest niepoprawne, jeśli chcesz powiedzieć „Poszedłem do kina z bratem”. Poprawna forma to I went to the cinema with my brother. Jeśli mówisz „zabrałem brata ze sobą”, użyj I took my brother with me. Forma with myself nie zastępuje zwykłego with me.

Ćwiczenia: zaimki zwrotne w języku angielskim

Uzupełnij luki właściwym zaimkiem zwrotnym. Najpierw ustal, kto wykonuje czynność, a następnie sprawdź, czy czynność wraca do tej samej osoby lub rzeczy.

1. I taught ______ to play the guitar.
2. Be careful, or you might hurt ______.
3. Tom looked at ______ in the mirror.
4. Sarah bought ______ a new notebook.
5. The cat cleaned ______ after eating.
6. We prepared ______ for the exam.
7. You two should introduce ______ to the new teacher.
8. They built the tree house by ______.
9. The children enjoyed ______ at the party.
10. Lisa went to the concert with ______, not alone.

W ostatnim zdaniu zwróć uwagę na znaczenie przyimka with. Uzupełnij je zwykłym zaimkiem osobowym, ponieważ chodzi o towarzystwo.

Klucz odpowiedzi:

1. myself
2. yourself
3. himself
4. herself
5. itself
6. ourselves
7. yourselves
8. themselves
9. themselves
10. me

Jak utrwalić regułę?

Przed wyborem formy z końcówką -self zadaj sobie pytanie: „Czy podmiot wykonuje czynność na sobie?”. Jeśli tak, użyj zaimka zwrotnego. Jeśli czynność dotyczy innej osoby albo przyimek with oznacza towarzystwo, wybierz zwykły zaimek osobowy. Szczególną uwagę poświęć formom mnogim ourselves, yourselves i themselves.