Pytania pośrednie w języku angielskim pozwalają zapytać o informację uprzejmiej i bardziej profesjonalnie. Ich najważniejsza zasada jest prosta: po zwrocie wprowadzającym stosujemy szyk zdania twierdzącego, a nie pytającego.
Jak tworzyć pytania pośrednie?
Pytanie bezpośrednie może brzmieć dość stanowczo, zwłaszcza w rozmowie z nieznajomą osobą, klientem lub przełożonym. Porównaj:
Where is the nearest station? – Gdzie jest najbliższa stacja?
Could you tell me where the nearest station is? – Czy mógłbyś powiedzieć mi, gdzie jest najbliższa stacja?
Drugie zdanie zawiera pytanie pośrednie, czyli pytanie wbudowane w większą wypowiedź. Tworzy się je według następujących kroków:
- Wybierz zwrot wprowadzający – na przykład Could you tell me…?, Do you know…?, I wonder… albo I would like to know…
- Dodaj if lub whether, jeśli pytanie bezpośrednie zaczyna się od czasownika posiłkowego i wymaga odpowiedzi „tak” lub „nie”. Whether brzmi nieco bardziej formalnie.
- Zachowaj słowo pytające, jeśli pytanie zaczyna się od where, when, why, how lub innego wyrazu pytającego.
- Zmień szyk na twierdzący – najpierw pojawia się podmiot, a potem czasownik. Nie stosuj inwersji.
W pytaniu bezpośrednim Where is the station? czasownik is znajduje się przed podmiotem the station. W pytaniu pośrednim mówimy where the station is. To właśnie brak inwersji jest najważniejszą zmianą.
W pytaniach typu tak/nie używamy if lub whether:
- Do you like jazz? → I wonder if you like jazz.
- Is the museum open? → Could you tell me whether the museum is open?
- Have they arrived? → Do you know if they have arrived?
- Can she help us? → I would like to know whether she can help us.
Pytania bezpośrednie i pośrednie – porównanie
Poniższe przykłady pokazują, co dzieje się z operatorem do, does lub did. W pytaniu pośrednim operator znika, ponieważ czasownik wraca do formy używanej w zdaniu twierdzącym.
| Pytanie bezpośrednie | Pytanie pośrednie | Uwagi |
|---|---|---|
| Where does the train stop? | Could you tell me where the train stops? | Does znika, a czasownik otrzymuje końcówkę -s. |
| What time did the meeting start? | Do you know what time the meeting started? | Did znika, a czasownik przyjmuje formę przeszłą. |
| Where is Tom? | Do you know where Tom is? | Czasownik is pojawia się po podmiocie. |
| Is the shop open? | Could you tell me if the shop is open? | W pytaniu tak/nie dodajemy if lub whether. |
Interpunkcja zależy od całego zdania, a nie tylko od jego końcowej części. Po Could you tell me…? stawiamy znak zapytania, ponieważ całe zdanie jest pytaniem. Po I wonder… zwykle używamy kropki:
- Could you tell me where the station is?
- I wonder where the station is.
- Do you know if the office is open?
- I would like to know if the office is open.
[
Najczęstsze błędy
Najłatwiej pomylić szyk zdania, ponieważ po polsku naturalnie myślimy o konstrukcji pytającej. W języku angielskim po zwrocie wprowadzającym trzeba jednak wrócić do szyku twierdzącego.
❌ Could you tell me where is the station?
✅ Could you tell me where the station is?
❌ I wonder what does she do.
✅ I wonder what she does.
❌ Do you know where did he go?
✅ Do you know where he went?
Nie zostawiaj też operatora do, does lub did w pytaniu pośrednim. W zdaniu What does the shop sell? operator jest potrzebny, ale w konstrukcji Could you tell me what the shop sells? już nie.
Nie dodawaj if przed słowem pytającym. Mówimy Can you tell me where he lives?, a nie Can you tell me if where he lives? Słowa if i whether dotyczą pytań, na które można odpowiedzieć „tak” albo „nie”.
Ćwiczenia z pytań pośrednich
Przekształć poniższe pytania bezpośrednie w pytania pośrednie. Zwróć uwagę na różne czasy i na to, czy trzeba użyć if lub whether:
- Where does the last train to Manchester leave from? Zacznij od Could you tell me…?
- Is this a direct train? Zacznij od Do you know…?
- How much does the ticket cost? Zacznij od I wonder…
- Why did Anna cancel the meeting? Zacznij od Could you tell me…?
- Have they sent the documents? Zacznij od I would like to know…
Odpowiedzi:
- Could you tell me where the last train to Manchester leaves from?
- Do you know if this is a direct train?
- I wonder how much the ticket costs.
- Could you tell me why Anna cancelled the meeting?
- I would like to know whether they have sent the documents.
W codziennej rozmowie nie każde pytanie musi mieć rozbudowany wstęp. Z przyjacielem naturalne będzie How are you?, a na ulicy wystarczy Excuse me, where is the museum? Pytania pośrednie wybierz wtedy, gdy liczy się uprzejmość, formalność lub łagodniejszy ton wypowiedzi.
