Zdania przydawkowe w języku angielskim, czyli relative clauses, łączą dwa zdania i dodają informacje o osobie, rzeczy lub miejscu. Najważniejsze rozróżnienie dotyczy zdań określających (defining) i nieokreślających (non-defining), ponieważ wpływa na użycie przecinków, zaimka that oraz możliwość pominięcia zaimka względnego.
Jak działają zdania przydawkowe?
Zdanie przydawkowe opisuje rzeczownik i pozwala uniknąć powtarzania tych samych informacji. Zamiast dwóch zdań możemy powiedzieć:
I met a girl. She speaks three languages.
I met a girl who speaks three languages.
Wyrażenie who speaks three languages dostarcza informacji o dziewczynie. W zdaniu przydawkowym używamy między innymi zaimków who, which, that i whose.
Defining i non-defining relative clauses
Defining relative clause zawiera informację potrzebną do wskazania, o której osobie lub rzeczy mówimy. Nie oddzielamy jej przecinkami.
The man who lives next door is a doctor.
Mężczyzna, który mieszka obok, jest lekarzem.
Bez informacji who lives next door nie wiadomo, o którego mężczyznę chodzi.
Non-defining relative clause dodaje informację dodatkową. Główny sens zdania pozostaje jasny także po jej usunięciu, dlatego taką część oddzielamy przecinkami.
My brother, who lives in London, is a doctor.
Mój brat, który mieszka w Londynie, jest lekarzem.
W tym zdaniu wiemy, o którego brata chodzi. Informacja o jego miejscu zamieszkania jest tylko uzupełnieniem.
Najważniejsze różnice wyglądają tak:
- Defining – informacja jest niezbędna, więc nie używamy przecinków.
- Non-defining – informacja jest dodatkowa, więc oddzielamy ją przecinkami.
- That można stosować w defining relative clauses, ale nie w non-defining relative clauses.
- W zdaniu non-defining nie wolno pominąć zaimka względnego.
Poprawnie: My sister, who lives in Canada, is visiting us.
Niepoprawnie: My sister, that lives in Canada, is visiting us.
Którego zaimka względnego użyć?
| Zaimek | Odnosi się do | Uwagi |
|---|---|---|
| who | osób | Najczęściej pełni funkcję podmiotu, na przykład The woman who called me. |
| whom | osób | Formalny zaimek w funkcji dopełnienia, na przykład The man whom I met. |
| which | rzeczy, zwierząt i pojęć | Może występować w defining i non-defining clauses. |
| that | osób i rzeczy | Stosujemy je głównie w defining clauses. Nie występuje po przecinku ani po przyimku. |
| whose | osób i rzeczy | Wskazuje przynależność, na przykład The student whose book is missing. |
W odniesieniu do miejsca, czasu i przyczyny używamy także przysłówków względnych where, when i why. Przykłady to The town where I was born, The day when we met oraz The reason why he left.
Pomijanie zaimka i częste błędy
W defining relative clause można pominąć zaimek względny, gdy pełni funkcję dopełnienia, a nie podmiotu.
The book (which) I bought was expensive.
Po zaimku występuje podmiot I, dlatego which można opuścić. Nie można tego zrobić w zdaniu:
The book which is on the table is mine.
Tutaj which jest podmiotem, ponieważ po nim od razu pojawia się czasownik is. W zdaniach non-defining zaimka nie pomijamy niezależnie od jego funkcji.
Przed postawieniem przecinka sprawdź następujące kwestie:
- Czy bez tej informacji wiadomo, o kim lub o czym mówimy?
- Czy informacja tylko uzupełnia zdanie?
- Czy jest to non-defining relative clause, która wymaga przecinków?
- Czy po przecinku nie pojawia się błędnie that?
Najczęstsze pomyłki to:
- Używanie that w zdaniu non-defining, na przykład My car, that is old, needs repairs.
- Stawianie przecinków w defining clause, gdy informacja identyfikuje rzeczownik.
- Pomijanie zaimka będącego podmiotem, na przykład The man called me zamiast The man who called me.
- Mylenie whose, czyli „czyj, którego”, z who’s, czyli skrótem od who is lub who has.
Ćwiczenia – zdania przydawkowe po angielsku
Rozwiąż zadania samodzielnie, a dopiero potem sprawdź, czy wybrana forma pasuje do funkcji zaimka i typu zdania.
- Wybierz poprawny zaimek względny. Wstaw who, which, that, whose albo where.
- Wstaw przecinki tam, gdzie są potrzebne. Zdecyduj najpierw, czy informacja jest niezbędna, czy dodatkowa.
- Połącz dwa zdania w jedno. Zwróć uwagę na to, czy zaimek względny jest podmiotem, czy dopełnieniem.
W pierwszym zadaniu uzupełnij zdania odpowiednim zaimkiem:
- The woman ___ works at the library is my aunt.
- This is the laptop ___ I bought last week.
- The boy ___ father is a pilot lives next door.
- We visited the village ___ my grandfather was born.
- The teacher ___ we met was very friendly.
- My dog, ___ is eight years old, still loves running.
W drugim zadaniu wstaw przecinki, jeśli zdanie ich wymaga:
- My sister who lives in Dublin is coming tomorrow.
- The students who passed the test can leave early.
- London which is the capital of the United Kingdom is very large.
- The jacket that you gave me is too small.
- Mr Evans whose daughter studies with me is a musician.
W trzecim zadaniu połącz pary zdań, używając podanego zaimka:
- I know a man. He speaks six languages. Użyj who.
- She bought a camera. The camera takes excellent photographs. Użyj which lub that.
- We stayed in a hotel. The hotel had a swimming pool. Użyj which lub that.
- I met a girl. Her brother plays in a famous band. Użyj whose.
- They showed us the house. They grew up in the house. Użyj where.
Przy sprawdzaniu odpowiedzi zadaj sobie jedno pytanie: czy zdanie przydawkowe wskazuje konkretną osobę lub rzecz, czy tylko dodaje informację? Od tej decyzji zależy użycie przecinków, a często także wybór między that i who albo which.
