W języku angielskim liczbę mnogą rzeczowników najczęściej tworzy się przez dodanie końcówki -s. Trzeba jednak znać także reguły dotyczące końcówek -es, -ies i -ves, a także rzeczowniki nieregularne oraz niezmienne.
Podstawowa zasada – końcówka -s
Większość rzeczowników w liczbie mnogiej otrzymuje po prostu końcówkę -s. W liczbie pojedynczej może pojawić się przedimek a lub an, ale w liczbie mnogiej przedimek ten znika.
Przykłady: book – books, cat – cats, house – houses, river – rivers. Końcówkę -s dodajemy również do wielu rzeczowników zakończonych na samogłoskę, na przykład boy – boys i day – days.
Kiedy dodajemy -s, a kiedy -es?
Końcówkę -es stosujemy wtedy, gdy rzeczownik kończy się na dźwięk syczący lub szumiący. Dzięki temu forma mnoga jest łatwiejsza do wymówienia. Dotyczy to najczęściej zakończeń -s, -ss, -x, -z, -ch i -sh.
| Zakończenie rzeczownika | Końcówka liczby mnogiej | Przykłady |
|---|---|---|
| Większość zakończeń | -s | book – books, car – cars |
| -s, -ss, -x | -es | bus – buses, kiss – kisses, box – boxes |
| -ch, -sh, -z | -es | watch – watches, wish – wishes, quiz – quizzes |
Jeśli rzeczownik kończy się na -e, nie dodajemy drugiego e. Wystarczy końcówka -s, na przykład horse – horses, rose – roses i nose – noses.
Rzeczowniki zakończone na -o często przyjmują -es, szczególnie gdy są to starsze, utrwalone formy angielskie: potato – potatoes, tomato – tomatoes, hero – heroes. Istnieją jednak wyjątki, zwłaszcza zapożyczenia, które otrzymują tylko -s: photo – photos, piano – pianos, radio – radios, video – videos, zero – zeros.
Rzeczowniki zakończone na -y oraz -f lub -fe
W przypadku końcówki -y trzeba sprawdzić, jaka litera znajduje się przed y:
- Jeśli przed -y stoi spółgłoska, zamieniamy y na i i dodajemy -es, na przykład city – cities, baby – babies, lady – ladies, story – stories.
- Jeśli przed -y stoi samogłoska, pozostawiamy y i dodajemy tylko -s, na przykład boy – boys, toy – toys, key – keys, day – days.
Wiele rzeczowników zakończonych na -f lub -fe zmienia tę końcówkę na -ves:
- leaf – leaves, wolf – wolves i thief – thieves.
- knife – knives, wife – wives i life – lives.
- half – halves, loaf – loaves i shelf – shelves.
Nie jest to reguła bez wyjątków. Niektóre rzeczowniki zachowują -f i przyjmują tylko -s, na przykład roof – roofs, chief – chiefs, belief – beliefs i cliff – cliffs. W kilku przypadkach spotyka się obie formy, na przykład scarf – scarves lub scarfs.
Rzeczowniki nieregularne
Rzeczowniki nieregularne nie tworzą liczby mnogiej przez zwykłe dodanie końcówki. Ich formy trzeba zapamiętać, ponieważ często zmienia się samogłoska albo cały wyraz.
| Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | Uwagi |
|---|---|---|
| man | men | mężczyzna – mężczyźni |
| woman | women | kobieta – kobiety |
| child | children | dziecko – dzieci |
| person | people | osoba – ludzie |
| foot | feet | stopa – stopy |
| tooth | teeth | ząb – zęby |
| mouse | mice | mysz – myszy |
| goose | geese | gęś – gęsi |
| phenomenon | phenomena | zjawisko – zjawiska |
| criterion | criteria | kryterium – kryteria |
| datum | data | pojedyncza dana – dane |
Wśród zapożyczeń z łaciny i greki spotyka się także formy takie jak analysis – analyses, crisis – crises, thesis – theses, cactus – cacti i fungus – fungi. Współczesny angielski dopuszcza czasem również regularne warianty, na przykład cactuses albo octopuses, lecz forma zależy od słownika i odmiany języka.
Rzeczowniki o tej samej formie
Niektóre rzeczowniki mają identyczną formę w liczbie pojedynczej i mnogiej. O tym, czy chodzi o jedną rzecz, czy o kilka, decyduje kontekst oraz czasownik.
| Rzeczownik | Forma l.p. | Forma l.mn. |
|---|---|---|
| sheep | one sheep | two sheep |
| fish | one fish | many fish |
| deer | a deer | three deer |
| species | one species | several species |
| aircraft | an aircraft | two aircraft |
Forma fishes jest możliwa, gdy mowa o różnych gatunkach ryb, zwłaszcza w tekstach naukowych. W codziennym użyciu najczęściej stosuje się jednak fish.
Istnieją też rzeczowniki używane wyłącznie w liczbie mnogiej. Łączą się one z czasownikiem w liczbie mnogiej:
- trousers – spodnie
- jeans – dżinsy
- shorts – szorty
- scissors – nożyczki
- glasses – okulary
- clothes – ubrania, odzież
Poprawne są zdania These trousers are too tight oraz Those scissors are sharp. Rzeczownik news wygląda jak forma mnoga, ale wymaga czasownika w liczbie pojedynczej: The news is at six. Podobnie zachowują się między innymi mathematics, physics i linguistics.
Rzeczowniki złożone i zbiorowe
W rzeczownikach złożonych końcówkę liczby mnogiej zwykle dodajemy do głównego członu. W złożeniach zapisanych jako jedno słowo znajduje się on często na końcu: bedroom – bedrooms, armchair – armchairs, postman – postmen.
Jeśli rzeczownik zawiera przyimek albo dodatkowy człon połączony łącznikiem, liczba mnoga pojawia się przy właściwym rzeczowniku. Kolejność postępowania jest prosta:
- Znajdź rzeczownik oznaczający osobę lub rzecz.
- Ustal, czy jego liczba mnoga jest regularna, czy nieregularna.
- Odmień właśnie ten człon, pozostawiając pozostałe bez zmian.
- Sprawdź całą formę, na przykład son-in-law – sons-in-law albo passer-by – passers-by.
Rzeczowniki zbiorowe, takie jak family, team, crew i crowd, oznaczają grupę, ale zwykle występują jako rzeczowniki policzalne. Mówimy więc one family – two families. W standardowym angielskim często łączą się z czasownikiem w liczbie pojedynczej, gdy grupa jest traktowana jako całość: My family lives in London.
Najlepiej uczyć się tych form w zdaniach, razem z wymową. Reguły -s, -es, -ies i -ves pozwalają utworzyć większość form, a najczęstsze wyjątki trzeba stopniowo utrwalać w praktyce.
