Phrasal verbs z „turn” – znaczenie i przykłady użycia

Phrasal verbs z „turn” często mają kilka znaczeń, dlatego samo zapamiętanie przyimka nie wystarczy. „Turn” może oznaczać skręcanie lub obracanie, ale w połączeniu z innymi cząstkami zmienia się także w „włączać”, „odrzucać”, „przemieniać się” czy „zwracać się do kogoś”. Najłatwiej uczyć się tych wyrażeń w kontekście.

Dlaczego „turn” tworzy tak wiele znaczeń?

Phrasal verb to połączenie czasownika z przyimkiem lub przysłówkiem, które razem tworzą nowe znaczenie. W przypadku turn cząstka, na przykład on, off, up albo into, kieruje znaczenie w inną stronę.

Znaczenie rozpoznaje się przede wszystkim po kontekście. Turn off może oznaczać wyłączenie urządzenia, ale także zniechęcenie kogoś. Z kolei turn up oznacza zarówno podgłośnienie dźwięku, jak i pojawienie się osoby lub odnalezienie rzeczy.

Urządzenia, dźwięk i codzienne czynności

Turn on – włączyć

Używamy tego wyrażenia, gdy uruchamiamy urządzenie, światło albo inną funkcję. W znaczeniu przenośnym może też oznaczać zainteresowanie kogoś czymś.

• Can you turn on the lights, please? – Czy możesz włączyć światła?
• She turned on the radio to listen to the news. – Włączyła radio, żeby posłuchać wiadomości.
• He knows how to turn on the charm. – On wie, jak użyć swojego uroku.

Turn off – wyłączyć lub zniechęcić

W pierwszym znaczeniu chodzi o wyłączenie urządzenia. W drugim wyrażenie opisuje coś, co budzi niechęć, odrazę albo odbiera zainteresowanie.

• Don’t forget to turn off the stove. – Nie zapomnij wyłączyć kuchenki.
• She turned off the TV and went to bed. – Wyłączyła telewizor i poszła spać.
• His rude behavior really turned me off. – Jego niegrzeczne zachowanie naprawdę mnie zniechęciło.

Turn up – podgłośnić, pojawić się lub odnaleźć się

Gdy turn up odnosi się do dźwięku, oznacza jego zwiększenie. W odniesieniu do osoby znaczy „pojawić się”, a w odniesieniu do zgubionej rzeczy – „odnaleźć się”.

• Can you turn up the volume? I can barely hear the news. – Możesz podgłośnić? Ledwo słyszę wiadomości.
• We were surprised when Pam turned up at the party. – Zaskoczyło nas, że Pam pojawiła się na przyjęciu.
• My missing keys finally turned up in the kitchen. – Moje zaginione klucze w końcu znalazły się w kuchni.

Turn down – ściszyć lub odrzucić

To wyrażenie może dotyczyć głośności albo odmowy przyjęcia oferty, prośby czy zaproszenia.

• Please turn down the music. – Proszę ściszyć muzykę.
• He turned down the job offer. – Odrzucił ofertę pracy.
• She turned him down when he asked her out. – Odrzuciła go, gdy zaprosił ją na randkę.

Ruch i kierunek

Turn around – odwrócić się lub poprawić sytuację

Dosłownie turn around oznacza odwrócić się albo obrócić coś. W znaczeniu przenośnym opisuje wyraźną poprawę trudnej sytuacji.

• Turn around and look at me. – Odwróć się i spójrz na mnie.
• Everyone turned around when I entered the room. – Wszyscy się odwrócili, gdy wszedłem do pokoju.
• The new manager turned the company around. – Nowy menedżer poprawił sytuację firmy.

Turn back – zawrócić lub cofnąć

Używamy tego czasownika, gdy ktoś wraca w kierunku, z którego przyszedł, albo cofa decyzję czy ruch.

• We had to turn back because the road was closed. – Musieliśmy zawrócić, ponieważ droga była zamknięta.
• The plane turned back because of bad weather. – Samolot zawrócił z powodu złej pogody.
• Turn back the corner of the page to mark your place. – Zagnij róg strony, żeby zaznaczyć miejsce.

Turn away – odwrócić się, odmówić wstępu lub zniechęcić

Turn away może oznaczać odwrócenie wzroku, odesłanie kogoś albo sprawienie, że ktoś rezygnuje z zainteresowania czymś.

• She turned away from the screen during the scary scene. – Odwróciła wzrok od ekranu podczas strasznej sceny.
• The bouncer turned us away at the entrance. – Ochroniarz odmówił nam wstępu.
• The poor location turned away several potential buyers. – Zła lokalizacja zniechęciła kilku potencjalnych kupujących.

Zmiana i rezultat

Turn into – zamienić się w coś

To wyrażenie opisuje zmianę formy, stanu albo charakteru. Po into pojawia się rzecz, w którą coś się zmienia.

• The caterpillar turned into a butterfly. – Gąsienica zamieniła się w motyla.
• Her hobby turned into a successful business. – Jej hobby przekształciło się w udany biznes.
• The conversation quickly turned into an argument. – Rozmowa szybko przerodziła się w kłótnię.

Turn out – okazać się, przybyć lub produkować

Turn out opisuje rezultat, pojawienie się ludzi na wydarzeniu albo wytwarzanie produktów. W pewnych kontekstach może też oznaczać wyłączenie światła.

• It turned out to be a great decision. – Okazało się, że to była świetna decyzja.
• Thousands of people turned out for the protest. – Tysiące ludzi przyszły na protest.
• The factory turns out 500 cars a day. – Fabryka produkuje 500 samochodów dziennie.

Relacje, pomoc i obowiązki

Turn to – zwrócić się do kogoś lub zająć się czymś

Najczęściej mówimy tak o szukaniu pomocy, rady albo wsparcia. Wyrażenie może też oznaczać skierowanie uwagi ku innej czynności.

• When I am in trouble, I turn to my sister for advice. – Gdy mam problem, zwracam się do siostry po radę.
• She turned to her teacher for help. – Zwróciła się do nauczyciela o pomoc.
• After losing his job, he turned to writing. – Po utracie pracy zajął się pisaniem.

Turn against – zwrócić się przeciwko komuś

To wyrażenie wskazuje na zmianę nastawienia z przychylnego na wrogie lub opozycyjne.

• Public opinion turned against the politician after the scandal. – Po skandalu opinia publiczna zwróciła się przeciwko politykowi.
• The two friends turned against each other. – Dwoje przyjaciół zwróciło się przeciwko sobie.
• The team turned against its coach after the conflict. – Drużyna zwróciła się przeciwko trenerowi po konflikcie.

Turn in – oddać, iść spać lub zgłosić się władzom

Znaczenie zależy od dopełnienia i sytuacji. W szkole lub pracy chodzi zwykle o oddanie dokumentu. W codziennej rozmowie turn in może oznaczać pójście spać, a turn oneself in – zgłoszenie się policji.

• I have to turn in my assignment by Monday. – Muszę oddać zadanie do poniedziałku.
• I’m exhausted, so I think I’ll turn in early tonight. – Jestem wykończony, więc chyba pójdę dziś wcześnie spać.
• The suspect turned himself in to the police. – Podejrzany zgłosił się na policję.

Turn over – obrócić, przekazać lub generować obrót

Podstawowe znaczenie dotyczy zmiany pozycji czegoś. W określonych kontekstach turn over oznacza przekazanie przedmiotu albo wielkość obrotu firmy.

• She turned over in bed and tried to sleep. – Obróciła się w łóżku i próbowała zasnąć.
• Please turn over the keys to the new owner. – Proszę przekazać klucze nowemu właścicielowi.
• The company turns over millions of pounds each year. – Firma osiąga miliony funtów rocznego obrotu.

Najważniejsza zasada: ten sam phrasal verb może mieć kilka, nawet bardzo odległych znaczeń. Zawsze sprawdzaj, czy obok turn pojawia się urządzenie, osoba, oferta, rezultat albo informacja o ruchu.

Szybka powtórka phrasal verbs z „turn”

Czy phrasal verbs można rozdzielać?

Niektóre czasowniki frazowe są rozdzielne, czyli dopełnienie może stać między czasownikiem a cząstką. Możemy powiedzieć turn off the light albo turn the light off. Gdy dopełnieniem jest zaimek, stosujemy szyk rozdzielny: turn it off, a nie turn off it.

Inne konstrukcje są nierozdzielne. W przypadku turn into dopełnienie występuje po całym wyrażeniu: The caterpillar turned into a butterfly. Podobnie mówimy turn to someone for help, a nie turn someone to for help. Najlepiej zapamiętywać cały wzór zdania razem z jego znaczeniem.

Utrwal wybrane trzy wyrażenia, pisząc krótką historyjkę po angielsku. Możesz opisać dzień, w którym turned on radio, turned down zaproszenie i późno turned in. Taki kontekst pomaga zapamiętać nie tylko formę, ale też właściwe znaczenie.