Angielskie phrasal verbs często sprawiają trudność, ponieważ połączenie czasownika z krótką cząstką tworzy nowe znaczenie. Poniższa lista 100 częstych czasowników frazowych zawiera naturalne tłumaczenia i przykłady, dzięki czemu łatwiej wykorzystasz je w rozmowie, na egzaminie ósmoklasisty lub maturze.
Czym są phrasal verbs?
Phrasal verb to połączenie czasownika z przyimkiem lub przysłówkiem, które razem tworzą nowe znaczenie. Nie zawsze da się je odczytać dosłownie. Na przykład give znaczy „dawać”, ale give up oznacza „poddać się”, a give away – „oddać” lub „rozdać”.
Znaczenie zależy od kontekstu. Dlatego lepiej zapamiętywać całe zwroty i zdania niż pojedyncze słowa. Grupowanie według czasownika bazowego, tak jak w poniższych tabelach, ułatwia dostrzeganie podobieństw między konstrukcjami.
Czasownik + cząstka = nowe znaczenie
Lista została dobrana jako praktyczny zestaw często używanych konstrukcji. The PHaVE List Garniera i Schmitta może służyć jako punkt odniesienia przy wyborze częstych phrasal verbs, ale częstotliwość i znaczenie zawsze zależą od korpusu oraz kontekstu.
100 most common phrasal verbs – lista z tłumaczeniem
1–25: czasowniki bazowe „ask”, „break”, „bring”, „call” i „carry”
Pierwsza grupa obejmuje zwroty związane między innymi z pytaniem, przerywaniem, kontynuowaniem i wykonywaniem zadań:
| Phrasal verb | Znaczenie po polsku | Example |
|---|---|---|
| ask after | pytać o kogoś | He asked after you yesterday. |
| ask out | zaprosić kogoś na randkę lub wyjście | Tom asked Sarah out. |
| break down | zepsuć się | Our car broke down on the way home. |
| break down | załamać się emocjonalnie | She broke down in tears. |
| break into | włamać się do czegoś | Someone broke into our house. |
| break out | wybuchnąć, rozpocząć się nagle | Fighting broke out after the match. |
| break up | rozstać się | They broke up last month. |
| bring back | przynieść z powrotem, przywrócić | Can you bring back my book? |
| bring down | obniżyć, obalić, przygnębić | The news brought me down. |
| bring up | wychować, poruszyć temat | She brought up an important question. |
| bring together | połączyć, zjednoczyć | The project brought people together. |
| call back | oddzwonić | I’ll call you back later. |
| call off | odwołać | They called off the meeting. |
| call on | poprosić kogoś o wypowiedź lub pomoc | The teacher called on Mike. |
| carry on | kontynuować | Please carry on with your work. |
| carry out | wykonać, przeprowadzić | The scientists carried out a survey. |
| catch up | nadrobić zaległości | I need to catch up on my reading. |
| catch up with | dogonić, nadążyć za kimś | She ran to catch up with us. |
| check in | zameldować się, odprawić się | We checked in at the hotel. |
| check out | wymeldować się, sprawdzić | We checked out before noon. |
| check on | sprawdzić, jak ktoś lub coś się ma | Can you check on the baby? |
| cheer up | rozweselić, rozchmurzyć się | This song always cheers me up. |
| chill out | zrelaksować się | Let’s stay home and chill out. |
| clear up | wyjaśnić, uporządkować | Could you clear up this misunderstanding? |
26–50: „come”, „cut”, „deal”, „drop”, „find”, „get” i „give”
W tej części znajdują się konstrukcje używane przy ruchu, relacjach, problemach i codziennych obowiązkach:
| Phrasal verb | Znaczenie po polsku | Example |
|---|---|---|
| come across | natknąć się na coś, sprawiać wrażenie | She comes across as very friendly. |
| come back | wrócić | When will you come back? |
| come in | wejść | Please come in and sit down. |
| come out | wyjść, ukazać się | Her new book comes out in June. |
| come up | pojawić się, zostać poruszonym | A serious problem came up. |
| cut down on | ograniczyć | I’m trying to cut down on sugar. |
| cut off | odciąć, przerwać połączenie | The storm cut off the electricity. |
| deal with | radzić sobie z, zajmować się | We need to deal with this problem. |
| drop off | podrzucić kogoś lub coś | I’ll drop you off at the station. |
| drop out | zrezygnować, rzucić szkołę | He dropped out of college. |
| eat out | jeść poza domem | We often eat out at weekends. |
| find out | dowiedzieć się, odkryć | I found out the truth yesterday. |
| get along with | dogadywać się z kimś | Do you get along with your neighbours? |
| get away | wyjechać, uciec | We need to get away for a few days. |
| get back | wrócić | What time did you get back? |
| get down | przygnębić | Don’t let this failure get you down. |
| get out | wyjść, wydostać się | We need to get out before dark. |
| get over | przezwyciężyć, dojść do siebie | She got over the illness quickly. |
| get through | przejść przez coś, dodzwonić się | I couldn’t get through to the office. |
| get up | wstać | I get up at seven every day. |
| give away | oddać, rozdać | They gave away free samples. |
| give back | oddać, zwrócić | Please give back my keys. |
| give in | ustąpić, poddać się | After an hour, he finally gave in. |
| give up | poddać się, rzucić nawyk | Never give up on your dreams. |
| go on | kontynuować, dziać się | What’s going on here? |
51–75: „go”, „keep”, „look”, „make”, „pass”, „pick” i „put”
Te zwroty często pojawiają się w rozmowach, opisach codziennych czynności oraz zadaniach egzaminacyjnych:
| Phrasal verb | Znaczenie po polsku | Example |
|---|---|---|
| go back | wrócić | Let’s go back to the hotel. |
| go out | wyjść, wyjść na miasto | Would you like to go out tonight? |
| go over | przejrzeć, omówić | Let’s go over the answers together. |
| grow up | dorastać | I grew up in a small town. |
| hand in | oddać pracę lub dokument | Please hand in your essays tomorrow. |
| hang out | spędzać czas, spotykać się | We hang out after school. |
| keep away | trzymać się z daleka | Keep away from the wet paint. |
| keep on | nadal coś robić | She kept on talking. |
| keep up with | nadążać za kimś lub czymś | It’s hard to keep up with technology. |
| look after | opiekować się | Can you look after my dog? |
| look around | rozejrzeć się | We looked around the new flat. |
| look for | szukać | I’m looking for my phone. |
| look forward to | nie móc się doczekać | I look forward to seeing you. |
| look up | sprawdzić informację | Look up the word in a dictionary. |
| look down on | patrzeć z góry na kogoś | She looks down on people without money. |
| make up | wymyślić, pogodzić się | He made up an excuse. |
| pass away | umrzeć | Her grandfather passed away peacefully. |
| pass out | zemdleć | He passed out because of the heat. |
| pick out | wybrać | Can you help me pick out a present? |
| pick up | podnieść, odebrać, nauczyć się | I’ll pick you up at the airport. |
| point out | wskazać, zwrócić uwagę | She pointed out a mistake in my answer. |
| put off | odłożyć na później | Don’t put off your homework. |
| put on | założyć, włączyć | Put on your coat before you leave. |
| put out | ugasić, wystawić na zewnątrz | Firefighters put out the fire. |
| put up with | znosić, tolerować | I can’t put up with this noise. |
76–100: „run”, „set”, „take”, „turn”, „wake” i „work”
Ostatnia grupa obejmuje zwroty przydatne w podróży, nauce, pracy i opisywaniu zmian:
| Phrasal verb | Znaczenie po polsku | Example |
|---|---|---|
| run into | natknąć się na kogoś | I ran into an old friend yesterday. |
| run out of | wyczerpać zapas czegoś | We’ve run out of milk. |
| run over | przejechać | The driver almost ran over a dog. |
| save up | oszczędzać | She is saving up for a new laptop. |
| see off | odprowadzić kogoś | We went to the station to see him off. |
| see through | przejrzeć podstęp | She saw through his excuse. |
| set off | wyruszyć | We set off early in the morning. |
| set up | założyć, zorganizować | They set up a new business. |
| show off | popisywać się | He likes to show off in front of his friends. |
| sort out | uporządkować, rozwiązać | We need to sort out this problem. |
| stand by | być w gotowości, popierać | We are standing by for further instructions. |
| stand up | wstać | Please stand up when the teacher enters. |
| take after | być podobnym do kogoś z rodziny | She takes after her mother. |
| take away | zabrać, kupić na wynos | Two coffees to take away, please. |
| take off | wystartować, zdjąć ubranie | The plane took off on time. |
| take on | podjąć się, wziąć na siebie | I can’t take on more work. |
| take over | przejąć kontrolę lub obowiązki | She will take over the project. |
| take up | zacząć hobby lub aktywność | He took up swimming last year. |
| tell apart | odróżniać | I can’t tell the twins apart. |
| turn down | odrzucić, ściszyć | She turned down the job offer. |
| turn on | włączyć | Turn on the light, please. |
| turn out | okazać się | The trip turned out to be wonderful. |
| turn up | pojawić się, podgłośnić | He turned up late for class. |
| wake up | obudzić się, obudzić kogoś | I wake up at six every morning. |
| work out | ćwiczyć, rozwiązać, udać się | We worked out at the gym. |
Phrasal verbs przydatne na egzaminach
Na egzaminie ósmoklasisty i maturze czasowniki frazowe mogą pojawić się w czytaniu, słuchaniu, tłumaczeniu oraz parafrazie. Szczególnie przydatne są zwroty, które mają prosty odpowiednik jednowyrazowy:
- look forward to – nie móc się doczekać, jak w zdaniu I look forward to hearing from you.
- run out of – skończyć się, jak w zdaniu We ran out of time.
- give up – poddać się lub rzucić nawyk, jak w zdaniu He gave up smoking.
- look after – opiekować się, jak w zdaniu She looks after her younger brother.
- get on with – dogadywać się z kimś, jak w zdaniu I get on well with my classmates.
- bring up – poruszyć temat, jak w zdaniu She brought up the subject during the meeting.
- put off – odkładać na później, jak w zdaniu They put off the trip until Friday.
- take up – zacząć hobby, jak w zdaniu She took up photography.
Uwaga egzaminacyjna: po look forward to występuje rzeczownik albo czasownik z końcówką -ing, na przykład I look forward to seeing you, a nie to see you.
Jak zapamiętywać czasowniki frazowe?
Najlepsze efekty daje nauka w małych porcjach i aktywne odtwarzanie z pamięci. Nie wystarczy kilka razy przeczytać listy. Zakryj polskie znaczenie, spróbuj przypomnieć sobie zwrot, a następnie ułóż własne zdanie.
Pomocne techniki obejmują mapy myśli, grupowanie tematyczne, słuchanie dialogów w filmach i serialach oraz powtarzanie konstrukcji w różnych sytuacjach. Zwracaj uwagę na cząstki takie jak up, out, off i back, ale nie zakładaj, że zawsze mają jedno stałe znaczenie.
Możesz śledzić postępy za pomocą krótkiej listy kontrolnej:
- Wybieram pięć nowych phrasal verbs na jeden dzień.
- Zapisuję każde wyrażenie w pełnym zdaniu.
- Tworzę własny przykład związany z codzienną sytuacją.
- Powtarzam materiał po jednym dniu, tygodniu i miesiącu.
- Sprawdzam, czy potrafię użyć zwrotu bez patrzenia na notatki.
Warto też rozróżniać konstrukcje rozłączne i nierozłączne. W zdaniu Pick up the book można powiedzieć Pick the book up, ale przy look after nie wolno rozdzielać czasownika i cząstki. Przy zaimku konstrukcja rozłączna zwykle wymaga umieszczenia zaimka w środku, na przykład Pick it up.
Czy phrasal verbs są formalne?
Zależy to od konkretnego zwrotu i sytuacji. Hang out brzmi potocznie, natomiast carry out jest neutralne i często występuje także w tekstach formalnych, na przykład The researchers carried out a study. Warto więc poznawać nie tylko znaczenie, lecz także rejestr i typowy kontekst konstrukcji.
Regularna nauka kilku zwrotów naraz przynosi więcej niż jednorazowe zapamiętywanie całej listy. Zacznij od pięciu konstrukcji, użyj ich w zdaniach i wracaj do nich podczas kolejnych powtórek.
