Relative clauses, czyli zdania względne, pozwalają łączyć krótkie wypowiedzi i dodawać precyzyjne informacje o osobach, rzeczach, miejscach lub czasie. Dzięki nim angielski brzmi naturalniej, na przykład: This is the boy who lives next door zamiast This is the boy. He lives next door.
Jak działają relative clauses?
Zdanie względne opisuje rzeczownik znajdujący się w zdaniu głównym. Wprowadza je najczęściej zaimek względny albo przysłówek względny. Wybór zależy od tego, czy mówimy o osobie, rzeczy, miejscu, czasie lub posiadaniu.
| Zaimek lub przysłówek | Zastosowanie | Przykład |
|---|---|---|
| who | osoby, najczęściej jako podmiot | The girl who called me is my friend. |
| whom | osoby jako dopełnienie, głównie w stylu formalnym | The man whom I met was very kind. |
| which | rzeczy i zwierzęta | The book which I bought is interesting. |
| that | osoby, rzeczy i zwierzęta w defining clauses | The film that we watched was exciting. |
| whose | posiadanie lub przynależność | The student whose book is missing is upset. |
| where, when | miejsce i czas | The town where I was born is small. |
Defining i non-defining relative clauses
Defining relative clause zawiera informację potrzebną do wskazania, o kim lub o czym mówimy. Nie oddzielamy jej przecinkami.
The students who study hard usually pass the exam.
Zdanie względne wskazuje, o których studentach mowa. Bez niego wypowiedź byłaby zbyt ogólna.
Non-defining relative clause dodaje informację dodatkową. Można ją usunąć, a główne zdanie nadal pozostaje zrozumiałe. Taki fragment zawsze oddzielamy przecinkami.
My sister, who lives in Spain, is visiting me next week.
Wiemy, o którą siostrę chodzi, a informacja o miejscu zamieszkania jest tylko dopowiedzeniem. W non-defining clauses nie używamy that.
| Cecha | Defining clause | Non-defining clause |
|---|---|---|
| Znaczenie informacji | Niezbędna do identyfikacji rzeczownika | Dodatkowa, niekonieczna |
| Przecinki | Nie używamy | Używamy po obu stronach zdania względnego |
| That | Może wystąpić | Nie może wystąpić |
| Pomijanie zaimka | Możliwe w określonych sytuacjach | Niemożliwe |
Porównaj:
My sister who lives in Bangkok is coming. – mam więcej niż jedną siostrę i wskazuję tę mieszkającą w Bangkoku.
My sister, who lives in Bangkok, is coming. – wiem, o którą siostrę chodzi, a miejsce zamieszkania jest dodatkową informacją.
Kiedy można pominąć zaimek?
Zaimek względny można pominąć tylko w defining relative clause, gdy pełni funkcję dopełnienia. Nie można go usunąć, gdy jest podmiotem.
Porównaj:
The book (that) I bought was expensive. – that jest dopełnieniem, bo podmiotem jest I. Można je pominąć.
The man who lives here is a doctor. – who jest podmiotem, dlatego musi pozostać w zdaniu.
Najważniejsze zasady pomijania zaimków są następujące:
- Można pominąć who, whom, which lub that, gdy zaimek jest dopełnieniem w defining clause.
- Nie można pominąć zaimka, gdy po nim nie ma innego podmiotu, na przykład w who lives.
- Nie pomijamy zaimków w non-defining clauses, nawet gdy są dopełnieniem.
- Nie pomijamy whose, where ani when.
Przecinki także zmieniają znaczenie, dlatego sprawdź przed zapisaniem zdania:
- Brak przecinków oznacza, że informacja pomaga wskazać konkretną osobę lub rzecz.
- Przecinki pokazują, że zdanie względne jest tylko dodatkowym komentarzem.
- Po przecinku nie używamy that.
- W non-defining clause zaimek musi pozostać w zdaniu.
Where odnosi się do miejsca, when do czasu, a why do powodu:
This is the library where I study.
I remember the day when we first met.
That is the reason why she left.
Relative clauses – ćwiczenia
Ćwiczenie 1. Uzupełnij luki
Wstaw who, whom, which, that, whose, when, where lub why. W jednym zdaniu możesz pominąć zaimek, jeśli pozwala na to reguła.
- The boy ____ won the race is my cousin.
- This is the restaurant ____ we had dinner last night.
- I met Sarah, ____ you told me about.
- The teacher ____ class we attended yesterday was very kind.
- Do you remember the day ____ we first met?
- My uncle, ____ car was stolen last week, is very upset.
Ćwiczenie 2. Połącz zdania
Połącz każdą parę w jedno zdanie, używając właściwego zaimka lub przysłówka względnego:
- I met a woman. She works at Google.
- The film was amazing. We watched it yesterday.
- Joy is my friend. Her brother is a famous chef.
- I love the town. I was born there.
- Lidia didn’t tell me the reason. She left so suddenly.
- There’s a museum. It attracts thousands of tourists every year.
Klucz odpowiedzi
W ćwiczeniu pierwszym poprawne odpowiedzi to:
1. who lub that. Zaimek jest podmiotem, więc nie można go pominąć.
2. where. Odnosi się do miejsca.
3. whom, who lub brak zaimka. To defining clause, a zaimek jest dopełnieniem.
4. whose. Wskazuje przynależność, czyli klasę nauczyciela.
5. when. Odnosi się do czasu.
6. whose. Zdanie jest non-defining, dlatego przecinki są konieczne, a zaimka nie można pominąć.
Możliwe odpowiedzi do ćwiczenia drugiego:
1. I met a woman who works at Google.
2. The film that/which we watched yesterday was amazing. Zaimek można też pominąć: The film we watched yesterday was amazing.
3. Joy is my friend whose brother is a famous chef.
4. I love the town where I was born.
5. Lidia didn’t tell me the reason why she left so suddenly.
6. There’s a museum which/that attracts thousands of tourists every year. Zaimek jest podmiotem, więc nie można go pominąć.
Przy rozwiązywaniu kolejnych zadań najpierw ustal, czy informacja jest konieczna do identyfikacji rzeczownika. Następnie wybierz zaimek i sprawdź, czy pełni funkcję podmiotu albo dopełnienia. Ten ostatni krok pozwala zdecydować, czy można go pominąć.
